"Vendor lock-in" stare i nowe

Grzegorz Kmita
2011-04-29

Przedstawiamy kolejne przypadki uzależnienia urzędów administracji centralnej od jednego dostawcy oprogramowania. Dodajmy: przypadki wybrane spośród wielu innych, o których informacje pojawiają się w Biuletynie Zamówień Publicznych i Dzienniku Urzędowym UE niemal codziennie...


Na początek - ogłoszenie o dobrowolnej przejrzystości ex ante opublikowane 29.04.2011 przez Inspektorat Uzbrojenia, jednostkę odpowiedzialną za zaopatrzenie Sił Zbrojnych RP. Zamówienie na Udzielenie licencji na użytkowanie oprogramowania firmy IHS JANE'S (TED.135856-2011) jest realizowane w trybie negocjacji bez uprzedniego ogłoszenia.

Bazy informacyjne firmy IHS Jane’s są wykorzystywane w ramach Morskiego Informatycznego Systemu Wspomagania Dowodzenia (MCCIS). System ten jest przeznaczony do zapewnienia wspomagania procesu dowodzenia w zakresie wytwarzania, przechowywania i przesyłania informacji niejawnych na potrzeby Marynarki Wojennej oraz zbierania, zobrazowania i dystrybucji aktualnej sytuacji operacyjno-taktycznej z obszaru całego świata. Organizatorem systemu jest NATO a Siły Zbrojne RP zostały włączone do powyższego systemu w 2006 r. 

Oprogramowanie firmy IHS Jane’s jest jedynym narzędziem w ramach MCCIS służącym do pozyskiwania uporządkowanych informacji, związanych z szeroko pojętymi zagadnieniami bezpieczeństwa. Zakres tematyczny bazy obejmuje istotne obszary funkcjonalne dotyczące politycznych i typowo wojskowych potrzeb jednostek organizacyjnych oraz instytucji resortu obrony narodowej. Bazy danych Jane’s zapewniają stały dostęp do aktualnych materiałów, ekspertyz i analiz dotyczących sfer obronności, bezpieczeństwa i przemysłu obronnego. 

Jedynym i wyłącznym dystrybutorem produktów bazodanowych Jane’s na terenie RP jest firma MP-LMD Marek PIETRASZEK ul. Długa 4F Ustanów 05-540 Zalesie Górne.

Jak to możliwe, że w tak strategicznej dziedzinie Siły Zbrojne RP uzależniły się od firmy p. Marka Pietraszka z Ustanowa pod Zalesiem Górnym? Otóż w 2010 r., zamiast zakupić stosowne oprogramowanie na własność, zakupiono jedynie licencje, które w tej chwili wymagają przedłużenia:

W postępowaniu przeprowadzonym w 2010 r. w trybie przetargu nieograniczonego wpłynęła tylko jedna oferta - od firmy MP-LMD (...) W związku z powyższym zasadnym jest wybór trybu postępowania na podstawie art. 67 ust. 1 pkt 1 lit. a) i b) ustawy Pzp, tj. dostawa może być wykonana przez jednego wykonawcę z przyczyn technicznych o obiektywnym charakterze oraz w związku z ochroną praw wyłącznych.

Strach pomyśleć, co będzie, jeżeli firma p. Marka Pietraszka z Ustanowa pod Zalesiem zbankrutuje, albo też oczekiwania p. Pietraszka wobec naszych sił zbrojnych okażą się zbyt wygórowane. Okręty Marynarki Wojennej RB będą błądzić w informacyjnej mgle?


Nieco lżejszy kaliber ma ogłoszenie o zamiarze zawarcia umowy na Świadczenie usług utrzymania systemu finansowo-księgowego Qrezus (BZP 94026 - 2011) opublikowane 28.04.2011 przez Ministerstwo Gospodarki.

Przedmiotem zamówienia jest sprawowanie opieki serwisowej nad systemem Qrezus, w wersji dla systemu operacyjnego Microsoft Windows, użytkowanego w obszarach: Kadry, Płace, Finanse i Księgowość, Budżet, Magazyn, Środki Trwałe, Kasa Zapomogowo Pożyczkowa, polegającą na:
1.zdalnej kontroli baz danych przeprowadzanej na żądanie Zamawiającego (...);
2.udzielaniu bieżącej pomocy telefonicznej dotyczącej eksploatacji Oprogramowania (...); 3.nowelizacji użytkowanego Oprogramowania związanej ze zmianami przepisów prawa;
4.nowelizacji Oprogramowania wynikającej z wprowadzonych przez Wykonawcę zmian funkcjonalnych (...);
5.wprowadzaniu, na wniosek Zamawiającego, odpłatnych zmian w funkcjonalności Oprogramowania;
6.przeprowadzaniu, na wniosek Zamawiającego, odpłatnych konsultacji i pomocy w użytkowaniu Oprogramowania, realizowanych w siedzibie Zamawiającego;
7.nieodpłatnej weryfikacji przebiegu realizacji Umowy dokonywanej w czasie nieodpłatnych spotkań przedstawicieli Stron, które będą się odbywały jeden raz na kwartał, w terminach uzgodnionych przez Strony w formie pisemnej;
8.przeprowadzaniu na życzenie Zamawiającego odpłatnych, dodatkowych prac związanych z poprawieniem bezpieczeństwa użytkowanego Oprogramowania, w szczególności pomoc w instalacji i konfiguracji serwera zapasowego;
9.wykonaniu modyfikacji Oprogramowania wymienionych w Załączniku nr 5 do Umowy.

Uzasadnienie wyboru trybu jest nam znane z innych, podobnych zamówień, które wielokrotnie opisywaliśmy w naszym serwisie:

Zamówienie z wolnej ręki na podstawie art. 67 ust. 1, pkt 1, lit b Prawa zamówień publicznych. QNT Systemy Informatyczne Sp. z o.o. jest firmą, która stworzyła system Qrezus. Z tego powodu dysponuje wiedzą, doświadczeniem oraz możliwościami technicznymi niezbędnymi do wykonania przedmiotowego zamówienia. Prawa autorskie do ww. oprogramowania są w wyłącznym posiadaniu firmy QNT Systemy Informatyczne Sp. z o.o. w związku z czym jako jedyna firma może wykonać przedmiotowe zamówienie.

 

Żadnych wniosków ze skutków lekkomyślnego uzależnienia infrastruktury IT od jednego podmiotu nie wyciąga Generany Inspektorat Pracy, który zamierza przeznaczyć 1.300.000 zł na Zakup systemu informacji prawnej dla Państwowej Inspekcji Pracy (TED.133280-2011). (Nr. ref. GOZ-353-221-9/2011, data publikacji: 27.04.2011, wadium: 21.000 zł, termin skłądania ofert: 15.06.2011)

O tym, że nie jest to wcale - wbrew tytułowi - zakup systemu, a jedynie zakup licencji, dowiadujemy się z dokumentacji, dostępnej na stronach BIP Głównego Inspektoratu Pracy. Jak czytamy w par.1 wzoru umowy,
Przedmiotem niniejszej umowy jest dostawa, instalacja i uruchomienie oraz aktualizacja (od 1 grudnia 2011 roku do 30 listopada 2013 roku) systemu informacji prawnej, zwanego dalej „Systemem”, udzielenie Licencjobiorcy przez Licencjodawcę licencji na korzystanie z aktualizowanych wersji Systemu:
a) w sieci Intranet - z prawem jednoczesnego dostępu dla 400 stanowisk,
b) na 49 stanowiskach mobilnych,
c) na 39 stanowiskach on-line
oraz przeprowadzenie szkoleń. (...)

Zamawiający przewidział, oczywiście, że w przyszłości może zajść konieczność rozbudowy systemu, o czym czytamy w dalszej części umowy:

W przypadku konieczności zapewnienia dostępu do Systemu dla większej liczby użytkowników, Licencjodawca zwiększy liczbę stanowisk (...) - stosownie do potrzeb Licencjobiorcy - za cenę ustaloną w drodze negocjacji między Stronami umowy.

Wykonawca zlecenia ma więc zagwarantowane, że kolejne zamówienia otrzyma w trybie z wolnej ręki - zarówno na dodatkowe licencje w przypadku rozbudowy systemu, jak i na odnowienie licencji, po wygaśnięciu obecnie kupowanych (co nastąpi 30.11.2013). Już teraz gratulujemy przyszłemu zwycięzcy tego przetargu - przez wiele lat nie będzie musiał przejmować się konkurencją.

Reload Image
Autor: bibliotekarz
2012-06-01 14:58:59
Firma Pana Pietraszaka jest jedynym dystrybutorem materiałów IHS Jane's na Polskę. Ponadto NIE MA możliwości zakupu na własność cyfrowej wersji Jane'sa, pozostaje tylko opcja licencyjna. Na własność można kupić tylko papierowe Jane'sy, które są aktualizowane praktycznie co rok i też kosztują majątek - do 8 tys. zł za tom.