Misja i cele projektu

Rafał Brzychcy, Ryszard Michalski
2012-07-01

W Polsce notuje się wiele nieprawidłowo konstruowanych zamówień publicznych na oprogramowanie komputerowe, które stanowią błędne wzorce i niejednokrotnie są powielane. Dobrze skonstruowane przetargi to rzadkość.


Nie ma również wypracowanych, ogólnie dostępnych dobrych przykładów, w tym Szczegółowych Istotnych Warunków Zamówienia (SIWZ). Wynika to z faktu, iż przetargi na narzędzia informatyczne są dziedziną bardzo specyficzną, a w trakcie ich konstruowania niezbędna jest specjalistyczna wiedza nie tylko z dziedziny prawa, ale także informatyki. Dlatego też oferenci bazujący np. na wolnym i otwartym oprogramowaniu bywają wykluczani już na etapie przygotowania przetargu, co jest sprzeczne nie tylko z zasadą konkurencyjności, ale stanowi też naruszenie przepisów Ustawy o informatyzacji działalności podmiotów realizujących zadania publiczne oraz Ustawy – Prawo zamówień publicznych.

Skutkiem rozstrzygania źle konstruowanych przetargów jest monopolizacja rynku IT, która skutecznie hamuje rozwój rynków lokalnych. Niepokojącym zjawiskiem jest także tzw. efekt vendor lock-in, czyli uzależnianie się urzędów administracji publicznej od jednego producenta lub dostawcy oprogramowania – przekłada się to na wyższe koszty utrzymywania systemów informatycznych, a niejednokrotnie także na zmniejszenie wydajności oraz bezpieczeństwa infrastruktury informatycznej.

Diagnoza problemu

Wartość przetargów na oprogramowanie w Polsce wynosiła w 2005 r. 2,8 mld zł, a w roku 2006 – aż 3 mld zł, co stanowi odpowiednio 17% i 18% całej wartości rynku IT w tym czasie. W związku z realizacją Planu Informatyzacji Państwa i napływem środków z Unii Europejskiej wskaźnik ten osiągnął 20% w latach 2008-2009. Zamówienia publiczne na oprogramowanie stanowią więc niezwykle istotną część krajowego rynku teleinformatycznego. Co więcej – jak wynika m.in. z raportów biura badawczo-analitycznego DiS – mimo kryzysu, który dotyka także branżę teleinformatyczną, rynek IT sektora publicznego wykazuje własną dynamikę zmian, przeciwną ogólnym trendom: wartość zamówień publicznych rośnie, przy czym czynione są tu oszczędności na zakupie sprzętu, ale cały czas rosną wydatki na oprogramowanie.

Jak wynika z raportów analitycznych (Przetargi instytucji publicznych w obszarze ICT na przykładzie oprogramowania biurowego i systemowego w okresie od lipca 2006 do czerwca 2007 i (...) od 12 czerwca do 30 września 2007), sporządzonych przez firmę UBIK Business Consulting, źle konstruowane przetargi w sektorze administracji publicznej stanowią aż 75% wszystkich przypadków. Najczęstsze błędy dotyczą opisu przedmiotu zamówienia, w którym wskazuje się wprost konkretnego dostawcę, nie dając możliwości składania ofert równoważnych, a tym samym z góry eliminując innych oferentów.

Przeciwdziałanie złym praktykom związanym z przetargami na oprogramowanie to element życia publicznego, który wymaga szczególnej uwagi – nie chodzi tu bowiem jedynie o racjonalne gospodarowanie publicznymi finansami, ale przed wszystkim o sprawne i skuteczne działanie organów władzy i administracji z korzyścią dla ogółu obywateli.

Zakres oddziaływania projektu

Ze względu na ogólnopolski charakter zdefiniowanego problemu, jego specyfikę oraz założoną grupę docelową, zakłada się ogólnopolskie oddziaływanie projektu. Dzięki temu jego realizacja pozwoli na podniesienie jakości i przejrzystości procedur urzędowych w całym kraju oraz przyczyni się do poszanowania publicznych finansów.

Grupa interesariuszy

Pośrednimi odbiorcami projektu będą nie tylko same urzędy władzy i administracji państwowej, ale również teoretycy oraz praktycy prawa zamówień publicznych i zagadnień związanych z wolnym i otwartym oprogramowaniem, a także firmy, przedsiębiorcy i obywatele – a więc grupy, które są klientami urzędów publicznych, jak również finansują ich funkcjonowanie poprzez płacenie należności podatkowych.

Okres realizacji

Działania będą trwały 12 miesięcy – od 1 lipca 2012 r. do 30 czerwca 2013 r.; stanowią kontynuację projektu "Prawidłowe i transparentne przetargi publiczne na narzędzia informatyczne", prowadzonego w okresie od 1 października 2009 r. – 30 września 2010 r. oraz projektu "Monitorowanie ogłoszeń przetargowych na oprogramowanie i sprzęt komputerowy w jednostkach administracji rządowej i samorządowej oraz podejmowanie interwencji w przypadku wykrycia nieprawidłowości", prowadzonego w okresie od 1 stycznia 2011 r. do 31 grudnia 2011 r.

Cel ogólny projektu

Przeciwdziałanie złym praktykom związanym z błędnie konstruowanymi przetargami na oprogramowanie, ogłaszanymi przez urzędy administracji rządowej i samorządowej.

Cele szczegółowe projektu

  1. Przeciwdziałanie negatywnym trendom w dziedzinie przetargów na oprogramowanie poprzez:
      a). monitorowanie zamówień publicznych na oprogramowanie
      b). interwencje w przypadku stwierdzenia nieprawidłowości, w celu korekty (sanacji) zamówienia poprzez modyfikację stosownych wymagań stawianych w SIWZ;
      c). działania eksperckie (przygotowanie dwóch półrocznych raportów analitycznych) i edukacyjne
  2. Zwiększenie przejrzystości działalności administracji rządowej i samorządowej w dziedzinie realizacji przetargów na oprogramowanie.
  3. Zwiększenie świadomości społecznej co do wagi problemu wskazanego w projekcie poprzez kampanię informacyjną (z wykorzystaniem mediów specjalistycznych i ogólnotematycznych) oraz zaangażowanie obywateli do aktywnego uczestnictwa w projekcie.

 

działania eksperckie:
    - opracowanie dwóch półrocznych raportów analitycznych na temat zamówien publicznych w dziedzinie IT;
- przygotowanie propozycji zmian regulacji prawnych w przepisach, dotyczących przetargów na oprogramowanie komputerowe.
Reload Image